क्रिएटिव्ह म्हणजे नवनिर्माता :
प्रबोधिनीचा कार्यकर्ता दक्ष आणि उत्कट असला पाहिजे. त्याप्रमाणेच तो नवनिर्माता असाली पाहिजे. समाजातील व्यवहार चालू राहण्यासाठी किंवा संघटनेचे काम चालू राहण्यासाठी एकाच प्रकारचे काम सातत्याने करावे लागते. ते काम रोज जेवण्यासारखे आहे. जीवनासाठी आवश्यक, पण त्यात आनंद मानण्यासारखे नाही. जे कोणी केले नाही ते करून पाहण्यामध्ये, जो प्रश्न कोणाला सुचलाही नाही तो सोडविण्यामध्ये, रुळलेली वाट सोडून केवळ जिज्ञासा म्हणून वेगळ्या वाटेने जाण्यामध्ये आनंद आहे. व्यक्तीचे, संघटनेचे किंवा समाजाचेही अस्तित्व, नवीन काही करता आले तर सार्थ होते. केवळ जगणे, टिकून राहणे कंटाळवाणे आहे.
जो प्रतिभावान आहे त्याला नवे सुचू शकते. जो सृजनशील आहे तो सुचलेल्या कल्पनांना मूर्त रूप देऊ शकतो. हे गुणही दुर्मिळच आहेत. प्रबोधिनीचा कार्यकर्ता मात्र नवनिर्माताच हवा. ‘मी कल्पना सुचवतो, तुम्ही करा’ असे म्हणणारा पुरेसा नाही. ‘मी एकदा करून दाखवतो’ किंवा ‘मी एकदा केले आहे’ असे म्हणणाराही पुरेसा नाही. सुचलेली कल्पना स्वत: प्रत्यक्षात आणून इतरांनाही कसे करायचे ते दाखवणारा आणि अनेकांना जमले की पुन्हा पुढच्या टप्प्यावर जाण्यासाठी बदलाचा आग्रह धरणारा तो नवनिर्माता.
नवनिर्मितीसाठी कालबाह्य कल्पनांचा, कालबाह्य पद्धतींचा त्याग करायला लागेल. पूर्वी परिपूर्ण वाटणारे, परंतु आज अपुरे वाटणारे विचार सोडून द्यायला लागतील. जुन्या वस्तू , कार्यपद्धती आणि विचार गरज नसेल तर टाकून देता येणे आणि नव्या वस्तू घडवणे, नव्या कार्यपद्धती बसवणे, नवे विचार रुजवणे हे प्रबोधिनीच्या कार्यकर्त्यांना जमले पाहिजे. अशी नवनिर्मिती करण्यासाठी प्रतिभाविकसनाच्या प्रशिक्षणाचा व सरावाचा उपयोग होईलच; परंतु प्रश्न सोडविण्याचा व कार्य घडविण्याचा ध्यास लागणे हे जास्त महत्त्वाचे. त्याहूनही अधिक महत्त्वाचे म्हणजे ‘काही गलबला काही निवळें ऐसा सेवीत जावा काळ’ अशा पद्धतीने काम करता येणे. कामाचा ध्यास लागला असेल आणि तरीही एकांत साधून मनाला निश्चल, नीरव करता येत असेल, तर उत्तम कल्पना निश्चितच स्फुरतील. या कल्पना जपून त्या प्रत्यक्षात आणण्यासाठी झटणे म्हणजे नवनिर्माता बनणे.