जीवनदृष्टी
जपानमध्ये एखाद्या उंच डोंगरावर निसर्गरम्य ठिकाणी गेल्यावर तिथे जपानी पद्धतीच्या चहाचे दुकान आढळते. जर्मनी, फ्रान्स किंवा स्वित्झर्लंडमध्ये डोंगराच्या निसर्गरम्य ठिकाणी कॉफीची किंवा वाईन आणि बिअरची दुकाने सापडतात. अमेरिकेतल्या डोंगरांवरच्या प्रेक्षणीय स्थळी उंच ठिकाणी किंवा कड्याच्या टोकाशी एक दुर्बिण बसवलेली असते. कुठल्या दिशेने पाहिल्यावर कोणती स्थळे दिसतील याचा नकाशाही तिथे लावलेला असतो. मात्र २५ सेंटचे नाणे टाकल्याशिवाय दुर्बिणीच्या भिंगावरचे झाकण उघडत नाही. भारतामधील उंच डोंगरावर, निसर्गरम्य स्थळी छोटेसे तरी शिवमंदिर सापडते. मग त्याशिवाय देवीचे, मारुतीचे किंवा ग्रामदैवतांचीही देवळे दिसतील. जपान आणि युरोपमध्ये जिभेच्या सुखासाठी आणि अमेरिकेत डोळ्यांच्या सुखासाठी व्यवस्था केलेली असते. भारतामध्ये मात्र इंद्रियांच्या सुखापेक्षा मनःशांतीसाठी योजना केलेली असते. हा चार देशांमधल्या आयुष्याकडे बघण्याच्या पद्धतीतलाही फरक आहे. सर्वच देशांमध्ये एखाद्या ठिकाणी जास्ती लोक आले की तिथे बाजार भरायला लागतो. परंतु भारतामध्ये कितीही बाजार भरला तरी मध्यभागी देऊळ लागतेच. आजसुद्धा भारतात पर्यटन करणाऱ्या भारतीयांची संख्या पाहिली, तर प्रेक्षणीय स्थळांना जाणाऱ्यांपेक्षा तीर्थयात्रा करणाऱ्यांचे प्रमाण अजूनही जास्ती आहे. ही भारतीयांची आयुष्याकडे बघण्याची पद्धत आहे, तिलाच जीवनदृष्टी म्हणतात.
केवळ भारतामध्येच नद्यांमध्ये उभे राहून, नदीतले पाणी ओंजळीत घेऊन ते पाणी देवाला किंवा सूर्याला अर्घ्य म्हणून नदीतच सोडणारे लोक सापडतील. जे परमेश्वराने दिलेले आहे, त्याचा त्यालाच नैवेद्य दाखवून आपण त्यातला थोडा भाग प्रसाद म्हणून घ्यायचा व बाकीचा त्यालाच किंवा त्याच्या नावाने लोकांना द्यायचा, ही भारतीय जीवनदृष्टी आहे.
